خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ بافت تاریخی سقز درحالی دچار چالش‌های جدی شده است که مردم با برداشتن سقف خانه‌ها دست به تخریب آنها می‌زنند این درحالی است که ساخت و ساز‌های مدرن که خالی از ویژگی‌های معماری ایرانی است در بافت سقز بیش از پیش مشهود است. از سوی دیگر الهی رئیس سازمان میراث فرهنگی استان کردستان با بیان اینکه بافت تاریخی سقز خالی از اهمیت است دستور و مجوز تخریب در این بافت را صادر کرده است.
 
به‌گزارش CHN، شـهـر سـقـز کـه مـرکـز شـهـرسـتـانـی بـه هـمـیـن نام از اسـتـان کـردسـتـان اسـت جـز شـهـرهـای تـاریخـی ایـران محـسـوب می شـود کـه قـدمـت آن بـه دوره مـادهـا باز می گـردد. در سـال هـای گـذشـتـه قـبـل از تـاسـیـس اداره مـیـراث فـرهـنگـی در اسـتـان کـردسـتـان بخـشـی از آثـار تـاریخـی شـهـر سـقـز تـخـریـب شـده اسـت و در حال حاضـر خـطـر تـخـریـب بافـت تـاریخـی نـیـز ایـن شـهـر را تـهـدیـد می کـنـد.
 
معتصم مسلم کارشناس معماری در اینباره گفت: درحال‌حاضر بافت تاریخی سقز دچار تخریب‌های جدی شده است. مردم شهر با برداشتن سقف‌ها، باعث فروریزی خانه‌ها می‌شوند. این درحالی‌است که الهی در بازدیدی که از شهر سقز داشته بافت این شهر را بی‌ارزش عنوان کرد و جز 3 بنا که شامل مسجد دومناره، حمام حاجی صالح و کاروانسرای تاژوانچی است دیگر بناها از اهمیت برخوردار نیستند.
 
این درحالی‌است که به گفته «معتصم مسلم» قرار شده بود بافت باارزش سقز تعیین حریم شود اما با آمدن الهی رئیس سازمان کردستان این بافت بی ارزش خوانده شده و به دنبال آن تعیین حریم هم منتفی شده است.
 
آنطور که این کارشناس معماری می‌گوید، مرمت حمام حاجی صالح توسط میراث فرهنگی که در سال 82 خریداری شده و قرار بر این بود موزه مردمشناسی شود همچنان نیمه‌کاره باقی‌مانده و کاروانسرای تاژوانچی کاملا ویرانه شده است. این درحالی‌است که حریم منظری مسجد دومناره با ساخت خانه 2 طبقه روبروی آن کاملا از بین رفته است.
 
ساخت و سازها و تخریب های مداومی که صورت می‌گیرد چهره شهر سقز را زشت و ناهمگون کرده است به‌طوری که از بازار تاریخی سقز تنها یک تابلو بازارتاریخی به‌جا مانده و مجتمعی 4 طبقه که حریم منظری کاروانسرا کاملا مخدوش کرده است.
 
اما درحال‌حاضر این پرسش مطرح است که چرا شهر سقز با وجود داشتن ارزشهای معماری و بافتی ارزشمند از نظر مدیر سازمان میراث‌فرهنگی کردستان بی ارزش خوانده شده و مجوز تخریب را به‌سرعت توسط ارگانی که نامش حمایت از میراث فرهنگی است صادر می‌شود؟
 
البته پیگیری‌های خبرنگار CHN از الهی رئیس سازمان میراث‌فرهنگی استان کردستان همچنان بی‌پاسخ مانده است. به‌طوری که وی پس از شنیدن موضوع مصاحبه از پاسخگویی تلفن امتناع کرد.
 
 
پیش از این نیز مـحـمـد امـیـنـیان کـارشـناس مـرمـت در اداره مـیـراث فـرهـنگـی اسـتـان کـردسـتـان با اعـلام ایـن خـبـر بـه خبرگزاری میراث فرهنگی گفته بود، بناهایی کـه از بافـت قـدیـمـی شـهـر سـقـز باقـی مـانـده مـسـجـد دو مـناره ـ حـمـام حاج صالح ـ مـسـجـد شـیـخ مـولانا آباد ـ مـسـجـد جامع تـورجان ـ تـپـه باسـتـانی زیـویـه و کـاروانـسـرای تـاژوانـچـی اسـت  کـه در این میان مـسـجـد جامع سـقـز یکـی از بـناهـای مـنحـصربـه فـرد ایـن شـهـر بـوده که در سـال 1364 کاملا تـخـریـب شـد.
 
شـهـر سـقـز بـه لحاظ تـاریخـی از اهـمـیـت خاصی بـرخـوردار اسـت و در نخـسـتـیـن اتحاد مـادهـا ایـن شـهـر با نام ایـزیـرتـا پـایـتـخـت مـادهـا بـود در آن زمـان سـرکـردگان مـاد در اطـراف شـهـر اسـتـحـکـامـاتـی بـرای خـود سـاخـتـه بـودنـد کـه از آن جـمـلـه زیـویـه و قـپلانـتـوی کـنـونـی را می تـوان نام بـرد پـس از آن سـکـاهـا بـه تجـدیـد بـنای شـهـر پـرداخـتـنـد و سـقـز را با نام اسـکـیـت یا سـاکـز پـایـتـخـت خـود انـتـخاب کـردنـد نام امـروز سـقـز از نام قـوم سـکـا ، اسـکـیـت و سـکـز بـه یادگار باقـی مـانـده و سـکـز احـتـمـالا هـمـان سـاکـز اسـت مـادهـا جـز قـبایـلـی بـودنـد کـه در زمـانی حـدود 1000 سـال پـیـش از مـیـلاد بـه نـواحـی مـرکـزی و غـربـی فـلات ایـران کـوچ کـردنـد رهـبـر مـادهـا ، دیـاکـو با مـتـحـد کـردن قـبایـل مـاد و ایجاد یک اتحاد نـیـرومـنـد بـرعـلـیـه آشـوریان می شـورد و دولـت مـاد را پـایـه گـذاری می کـنـد. سـکـاهـا نـیـز از جـمـله اقـوام مـهـاجـری بـودنـد کـه در جـنگـاوری بـسـیار شـهـرت داشـتـنـد و هـمـواره با دولـت مـادهـا در سـتـیـز بـودنـد دولـت مـاد سـال هـا خـراج گـذار پـادشـاه سـکـاهـا بـود و در دوره هـوخـشـتـره ایـن خـراج گـذاری مـنجـر بـه اتحاد مـتـقابـل شـد امـا پـس از مـرگ پـادشـاه سـکـاهـا ایـن مـادهـا بـودنـد کـه سـکـاهـا را از بخـش هـای غـربـی ایـران رانـدنـد و سـکـاهـا نـیـز بـه شـمـال دریـای سـیاه مـهـاجـرت کـردنـد