وقتي رسانهها در جريان نباشند
به نقل از صفحه ميراث فرهنگي روزنامه روزگار/سال پنجم، شماره 1517، سهشنبه 3 خرداد 1390، ص7
تخريب يك محوطه باستاني با وجود تلاشهاي انجمن دوستداران آثار باستاني در كردستان
وقتي رسانهها در جريان نباشند
مسعود علويانصدر معاون ميراث فرهنگي خطاب به نمايندههاي تشكلهاي غيردولتي ميراث فرهنگي گفت: «ما متوجه شديم كه چرا هرگز نتوانستيم با تشكلهاي غيردولتي تعامل داشته باشيم و دليل اين امر دخالت رسانهها در حوزه ميراث فرهنگي است. اگر شما اخبار ميراث فرهنگي را پيش از اينكه رسانهاي كنيد به ما خبر بدهيد كارها بهتر انجام ميشود». در همين حين نماينده انجمن دوستداران يادگارهاي تاريخي ايزيرتو به تخريب محوطه باستاني «قرهكند» اشاره كرد؛ پروندهاي كه هيچ وقت رسانهها از آن مطلع نشدند و همه پيگيريهاي اعضاي اين انجمن از طريق سازمان ميراث فرهنگي صورت گرفت، اما نتيجه آن تخريب اين محوطه و ساخت يك ساختمان دو طبقه شد. نماينده انجمن ايزيرتو در اين باره گفت: «محوطه باستاني «قرهكند» از محوطههاي كليدي دوره برنز در شمال غرب كشور در 15 كيلومتري جاده بوكان ـ مهاباد در استان آذربايجان غربي بود كه به شماره 573 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد و به پادگان نظامي تبديل شد». او ادامه داد: «سال 1385 محوطهاي به وسعت چند هكتار در طرح جامع شهرستان بوكان در 20 كيلومتري جاده بوكان ـ مهاباد به عنوان پادگان نظامي تعريف ميشود. مسوولان اين پادگان اعلام كردند تصميم دارند موقعيت مكاني پادگان نظامي را به بالاي محوطه قرهكند تغيير دهند و در قبال اين مساله از سازمان ميراث فرهنگي استان آذربايجان غربي مجوز دارند و بنا به اظهارات فرماندار شهرستان، در هفته دفاع مقدس سال 1385 كلنگ اين پادگان در بالاي اين محوطه باستاني توسط او زده شد».
اين دوستدار ميراث فرهنگي گفت: «ارديبهشت سال 1386 مصادف بود با آغاز ساخت و سازهاي اين نهاد بر بالاي محوطه قرهكند كه با تسطيح سطح بالاي محوطه تئسط لودر، پيكنيها حصاركشي بالاي محوطه و رفت و آمدهاي مكرر ماشينهاي سبك و سنگين همراه بود. با اطلاع از وضعيت موجود، خردادماه 1386 مساله را از طريق انجمن دوستداران يادگارهاي تاريخي ايزيرتو به اطلاع مسوول پژوهشي سازمان ميراث آذربايجان غربي رسانديم و قول موكد آنان مبني بر پيگيري مساله از طريق يگان پاسداران ميراث استان، انتشار يك ماهه ما را به دنبال داشت».
او ادامه داد: «روز شنبه مورخه 30 تيرماه 1386، مساله را به اقاي اشتري رئيس سازمان استان اطلاع دادم. او با اظهار بياطلاعي محض نسبت به اين مساله قول موكد داد كه در اسرع وقت پيگير ماجرا ميشود. 11 مرداد 1386 كه براي برگزاري همايشي با عنوان «كودك، انديشه و ميراث فرهنگي» از طرف انجمن ايزيرتو راهي بوكان بودم، همگامي كه ساختمان در حال تكميل پادگان نظامي به صورتم پوزخند زد، فهميدم كه از دست آقاي مديركل هم كار زيادي برنيامده است».
شريفگيلاني گفت: «همايش همانديشي رياست سازمان ميراث فرهنگي كشور با انجمنهاي ميراث فرهنگي سراسر كشور در روز شنبه مورخه 5/6/1386 فرصتي مناسب بود تا نامهاي در اين خصوص به اسفنديار رحيم مشايي معاون رئيس جمهور و رئيس وقت سازمان ميراث تحويل دهيم كه به شماره 6064-1-861 در دبيرخانه سازمان شماره شد و از ايشان به ترتيب به دكتر دولتآبادي، مهندس صابري و مهندس جوادي ارجاع خورد و هرگز به آن پاسخي داده نشد».
امامصاحبه دبير انجمن با ميراث خبر در خصوص اين پرونده و پيگيريهاي ميراث خبر باعث بيان سخناني عجيب از سوي فرماندار اين شهرستان شد. وي در مصاحبه خود با ميراث خبر در جواب دبير انجمن ايزيرتو، ساخت و سازهاي نظامي در اين محوطه را بيخطر خواند و بر عدم اعتراض ازمان ميراث به اين پرونده تاكيد كرد.
جوابيه انجمن ايزيرتو به فرماندار بوكان كه رونوشتي از آن به ديدهبان يادگارهاي فرهنگي رفت، سبب كسب دستوري از دكتر دولتآبادي معاون كل ميراث فرهنگي سازمان شد. او گفت: «هرچند بعد از گذشت 2 سال از آن اتفاق، هنوز در انتظار جوابيه ميراث فرهنگي استان به سر ميبريم، ولي از شواهد چنين برميآيد كه از اين حمام، آبي به نفع ميراث در خطر قرهكند گرم نميشود».
به گفته اين دوستدار ميراث فرهنگي ساخت و سازهاي اخير اين پادگان نظامي در صورت تداوم باعث تخريبات فراوان به محوطه خواهد شد و در صورت استقرار اين نهاد در اين محوطه، امكان هرگونه بررسي و مطالعات آتي از اين محوطه سلب خواهد شد و وضعيتي مشابه قلعه سردار عزيزخان (شماره ثبت ملي 595 كه از سال 1361 در تصرف نيروهاي نظامي باقي است) در آنجا تكرار خواهد شد. ضمن آنكه از قلمنبايد انداخت كه ارتفاع محوطه قرهكند از سطح زمينهاي اطراف چيزي حدود هشت متر است.
كپي نامهنگاريهاي انجام شده و دستورات صادر شده از سوي مسوولان سازمان ميراث فرهنگي در دفتر روزنامه موجود است.
ايزيرتو نهادي غير دولتي براي حفظ و معرفي ميراث فرهنگي، سنت هاي اجتماعي و تلاشي براي حضوري فرهنگي در عرصه جهاني است.