بخش تخصصی همایش با سخنرانی حمید رضا منصوریان (کارشناس ارشد باستان شناسی از دانشگاه تهران و موسس انجمن خکام در تهران) آغاز شد. ضرورتها و راهکارهای آشنایی کودکان با مفاهیم میراث فرهنگی و متودهای تدریس و آموزش درس تاریخ متناسب با سن کودکان و پتانسیلهای منطقه ای از موارد مورد بحث منصوریان بود. وی که پایان نامه کارشناسی ارشد خود را در دانشگاه تهران با همین موضوع دفاع کرده و سابقه بیش از 5 سال آموزش با این روشها را در مرکز استعدادهای درخشان علامه حلی تهران دارد به ضرورت و چگونگی تهیه بسته های آموزشی برای معلمان تاریخ اشاره کرد. منصوریان در ادامه نمونه هایی از تجارب مفید خود در طی این سالیان از جمله بازدید از بناهای مختلف باستانی، موزه ها، ساخت مولاژ و ماکت آثار و همچنین تهیه بانک اطلاعاتی برای معلمان تاریخ را مورد بحث و بررسی قرار داد.

دیگر سخنرانان این بخش آزاده درخشان (کارشناس باستان شناسی از دانشگاه تهران و عضو انجمن خکام) و لیلا زارع کاریزی (کارشناس باستان شناسی از دانشگاه تهران و عضو انجمن خکام و سردبیر ماهنامه کهن نامه) بودند. درخشان در ابتدای بحث به معرفی اهداف انجمن خکام پرداخت و عنوان کرد که «خکام گروهی است خصوصی با رویکردی آموزشی و پژوهشی که اهداف بلندمدّتِ زیر را دنبال می‌ کند: ۱ـ درونی کردن فرهنگ و نگرشِ فرهنگی و نیز ایجاد زمینة شناخت میراث‌ فرهنگی در میان کودکان و نوجوانان و در نهایت زمینه ‌سازی برای احراز هویّت ملّی با شناخت میراث‌ فرهنگی و طبیعی. ۲ـ محور قرار دادن میراث ‌فرهنگی در جهت رشد خلّاقیت و ایجاد توانایی ‌های مختلف اعمّ از جسمی ـ ‌حرکتی، ذهنی ـ ادراکی، عاطفی و اجتماعی در کودکان و نوجوانان و کمک به شکوفاییِ توانمندیهای ایشان. ۳ـ زمینه‌سازی به منظور نگهداری از یادگارهایِ فرهنگی و یادمانهای طبیعی و احترام گذاشتن به آنها. ۴ـ ایجاد روحیّة احترام به نگرشها، فرهنگها، ملل، مذهبها، قومیّتها و انسانیّت در میان کودکان و نوجوانان. ۵ـ زمینه‌ سازی به منظور ایجاد همفکری، همراهی و همکاری برای پیوستن به جامعة جهانی با پاسداشت ارزشهای ملّی و فرهنگی». معرفی فعالیتهای انجمن خکام در طول دوره فعالیت از دیگر بحث هایی بود که در ادامه سخنرانی آزاده درخشان به آن پرداخته شد. لیلا زارع کاریزی دیگر سخنران این بخش به معرفی نمونه موردی از فعالیتهای این انجمن در راستای اهداف فوق پرداخت که در شهرستان ایذه برگزار شده بود. زارع به چگونگی رویکرد و آشناسازی کودکان با میراث فرهنگی بومی آنان با استفاده از هنر و ایجاد فرصت تراوش استعدادهای کودکان با ابزارهای بومی مانند بازیهای محلی، ترانه های محلی و قصه های بومی هر منطقه اشاره کرد. این عضو انجمن خکام تاکید کرد: مخاطب سنجی یکی از مهمترین مراحل این پروسه است که به شما کمک می کند تا داده ها و نوع ارائه آنها را با توجه به سطح مخاطب انتخاب کنید. زارع محیط خانوادگی، محیط اجتماعی و سطح اقتصاد کودکان را از مهمترین عوامل تاثیر گذار در روند مخاطب سنجی عنوان کرد.

اجرای تئاتر پانتومیم با هنرمندی هیمن سهرابی فرصتی بود تا همزمان کودکان همکار در برگزاری این همایش که کارت «چاوه دیر» بر سینه آنها نصب بود به پذیرایی از میهمانان بپردازند.

پس از این پذیرایی یک ربعه و تغییر ذائقه مردم با هنرمندی هیمن، مستندِ کودکان ایذه و هفتة میراث‌فرهنگی از ساختههای علی روستائیان فرد از فعالیت انجمن خکام در هفته میراث فرهنگی در شهرستان ایذه به نمایش درآمد. پس از آن اولین سخنران همایش، سارا پیروتی، که در واقع جوانترین سخنران این برنامه بود به ایراد مطلبی با عنوان «میراث کردستان» پرداخت. این سخنران نوجوان که از شهر ربط در این برنامه حضور یافته بود در ضمن سخنان خود ابراز داشت که «از باستان شناسان و متخصصین خواهشمندیم میراث بومی و منطقه ای مناطق مختلف را احترام گذاشته و جهت آشنایی آنان با هویت و میراث فرهنگی شان تلاش کنند». سارا نبود موزه های باستان شناسی در کردستان را یکی از مهمترین مشکلات این منطقه شمرد.

یونس رضایی، شاعر، نویسنده و مدیر کل کانون فرهنگی – هنری کودک و نوجوان شهرستان بوکان از دیگر سخنرانان این همایش بود که به ارائه مطلبی در مورد ادبیات کودک پرداخت. رضایی ضمن ارائه مطلب خود ابراز داشت که مطالب ارائه شده در مورد ضرورت تحول در متودهای آموزشی امروزه در جهان فراگیر شده است و از والدین دعوت کرد تا کودکان خود را جهت رشد بهینه استعدادهایشان به کانون فرهنگی – هنری راهنمایی کنند. رضایی که یکی از خوش فکرترین مدیران بوکان به شمار می رود ابراز امیدواری کرد تا شاهد تحولاتی در این حوزه برای منطقه باشیم.

فریدون حکیم زاده (نویسنده و معلم تاریخ، عضو هئیت تحریریه ماهنامه مهاباد و از فعالان عرصه ادبیات کودک) از دیگر سخنرانان این همایش بود که از شهرستان مهاباد در این برنامه حضور یافته بود. حکیم زاده ضمن انتقاد از ضعف اجرا در برخی از قسمت های برنامه به ارائه مطلبی با عنوان «کودک امروز رو به کدام سوی دارد؟» به بررسی الگوهای فکری کودکان پرداخت و خلاء برنامه های بومی و متناسب با بافت فرهنگی موجود در برنامه های آموزشی و حتی اجتماعی را مورد بررسی قرار داد. گفتنی است فریدون حکیم زاده از جمله افرادی است که در کنار چهره هایی چون امین گردیگلانی و مریم قاضی به چاپ نشریه «ئاله کوک» برای کودکان می پرداختند.

لازم به ذکر است در حاشیه این همایش نمایشگاه نقاشی از نقاشی کودکان شهرهای تهران، ایذه و بوکان برپا بود که مورد استقبال بازدید کنندگان قرار گرفت. ماهنامه کهن نامه (شماره هفت)، پوستر مصور حقوق بشر به زبان ساده برای کودکان و چند بروشور از جمله محتویات بسته اهدایی انجمن به شرکت کنندگان این همایش بود. در بخش مالی آزانس مسافرتی سیروان، کانون وکلای شهرستان بوکان، جامعه مهندسین شهرستان بوکان، دکتر بهرامی آذر (آزمایشگاه شفا) و انور ایران زاده از جمله حامیان این برنامه بودند. در بخش اجرایی و مدیریتی عبدالعزیز مولودی، مهندس امیر کدخدا محمدی، چیمن حسنی، سعید حسن زاده، علی اسماعیل نژاد، سیران اسلوب، هیمن سهرابی، هیمن حسن زاده، نادر فرجی و کریم عبداللهی از جمله کسانی بودند که اجرای این برنامه حاصل تلاش شبانه روزی چند ماهه آنان بود.

لازم به ذکر است این برنامه از جانب شرکت کنندگان مورد استقبال بسیاری واقع شد و تا آخرین لحظه همایش تمامی صندلیهای سالن همچنان پر باقی مانده بود. انجمن ایزیرتو ابراز امیدواری کردند که این برنامه نقطه آغازی برای آشنایی بیشتر کودکان منطقه با میراث فرهنگی و هویت ملی شان باشد و در لوح تقدیری که توسط مهندس امیر کدخدا محمدی «دبیر انجمن»، استاد مصطفی شیرزاد (نقاش)، بختیار احمدی (از فعالان ادبیات کودک در بانه)، شریف محمدی (از فعالان ادبیات کودک در بانه) و عبدالخالق یعقوبی (منتقد و نویسنده) به سخنرانان همایش و همکاران مالی و اجرایی به یادگار دادند آورده شده بود:

«آینه ای برابر آینه ات می گذارم تا با تو ابدیتی بسازم.» احمد شاملو

فرد و اجتماع در بستر باورمندی و خودآگاهی به هویت دست می یابند. بقاء هویت ما، که افتخارات ومیراث مادی و معنوی نیاکانمان، آینه تمام نمای آن است نمی تواند جان بگیرد مگر گذشته را با تمامی داشته های فرهنگی درخشانش با انتخاب مسیر آگاهی بخش امروز، به جایگاه رفیع فردا برسانیم. چنانچه به کودک، فرصت باز اندیشیدن، تعقل، خودباوری و ایجاد رابطه ای معقول بین خود و نسلها در جامعه داده شود، فردایی را شاهد خواهیم بود که بارقه آن حاصل استعداد و تلاش این نسل است. برگزاری همایش «کودک، اندیشه و میراث فرهنگی» تلنگری است به ذهنها، برای توجه به این مهم است.

فرهیخته ارجمند ........

حضور شما در این همایش نشان از باورمندی به این نکته است که نسل امروز باید این قشر حساس و پر تحرک را باور نماید، چون در غیر این صورت، بیم آن می رود سکوت و بی تفاوتی ما، سئوال فردای ذهنیت پرسشگر کودک امروز اما معمار فردای اجتماعمان باشد، همانطور که بی رغبتی و گاهی سکوت معنادار نسل دیروز، سئوال بی پاسخ امروز ماست.

انجمن دوستداران یادگارهای تاریخی ایزیرتو – شاخه کودکان