مجتمع‌هاي تجاري، حمام حاج صالح سقز را مي‌بلعند

درحالي حمام صفوي حاج صالح در شهر سقز ميان ساخت‌و سازهاي تجاري محصور شده‌است که اين حمام متعلق يکي از بناهاي منحصربه‌فرد شهر سقز به‌شمار مي‌رود. درحال‌حاضر احتمال تخريب اين حمام ازسوي ارگان‌هايي که خلاف ضوابط ميراث فرهنگي، اقدام به بلندمرتبه‌سازي کرده‌اند افزايش يافته‌است

ساخت يك گنبد مانع ثبت جهاني طاق‌بستان

سرپرست معاونت ميراث فرهنگي اداره کل ميراث فرهنگي و گردشگري استان کرمانشاه تأکيد کرد:‌ در بحث افزايش ارتفاع گنبد بقعه‌ي امامزاده ابراهيم در محوطه‌ي طاق‌بستان، سازمان ميراث فرهنگي به هيچ‌وجه کوتاه نمي‌آيد، زيرا اين‌گونه ساخت‌وسازها در روند ثبت جهاني تأثير دارند.

حسين راعي در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ميراث فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، بيان کرد: در محوطه‌ي تاريخي طاق‌بستان ميزان ارتفاع پايين است و وقتي گنبدي با ارتفاع بلند بخواهد ايجاد شود به‌لحاظ چشم‌اندازي قطعا در روند ثبت جهاني اين محوطه تأثيرگذار خواهد بود.

به گفته‌ي او، ميزان ارتفاع در اين منطقه از شش متر و حداکثر هفت متر نبايد بيشتر باشد.

وي با اشاره به اين‌که روز عاشورا ساخت‌و‌ساز در مجموعه‌ي امامزاده ابراهيم متوقف شد و هنوز کار متوقف است، ادامه داد: در حال حاضر روند حقوقي كار دنبال مي‌شود تا ارتفاع گنبد اين بقعه كم شود. اين مسأله آن‌قدر اهميت دارد که حتا شخص استاندار نيز موضوع را پيگيري مي‌کند، زيرا نسبت به مسائل ميراث فرهنگي بسيار حساس است.

راعي همچنين درباره‌ي اين‌که چند روز پيش جلسه‌اي در اين‌باره با حضور مسؤولان اداره‌ي اوقاف برگزار و در آن اشاره شد که هيچ‌يک از مسؤولان ميراث فرهنگي به اين جلسه نيامدند، گفت: من درباره‌ي اين جلسه هيچ اطلاعي نداشتم و نمي‌دانستم چنين جلسه‌اي برگزار شده است.

به گزارش ايسنا، پس از نصب گنبدي مرتفع روي بقعه‌ي امامزاده ابراهيم که در حريم منظري طاق‌بستان قرار دارد، عنوان شد که با چنين ساخت‌وسازي پرونده‌ي ثبت جهاني طاق‌بستان به نتيجه نخواهد رسيد؛ اما مسؤولان اداره‌ي اوقاف استان کرمانشاه ديدگاه ديگري دارند و معتقدند که بازسازي امامزاده ابراهيم نه‌تنها مانعي براي ثبت جهاني اين مجموعه‌ي تاريخي نيست، بلکه امكان دارد حتا شرايطي را براي بهتر معرفي شدن اين مجموعه‌ي تاريخي ايجاد كند.

انجمن حامي دهمين سالگرد حضور فرهنگي‌اش را جشن گرفت

انجمن حمايت از توسعه فضاهاي آموزشي (حامي) كه همكاري‌هاي نزديكي را با انجمن ايزيرتو در تاسيس و تجهيز كتابخانه‌هاي روستايي در كارنامه خود دارد، روز پنج‌شنبه مورخة 03/09/1390 دهمين سالگرد تاسيس خود را در جمع خيرين مدرسه‌ساز و اعضا و علاقمندان جشن گرفت.

در اين نشست سارا پيروتي (از شهر ربط شهرستان سردشت) به نمايندگي از كودكان كردستان با قرائت منتي، پيام سپاس و قدرداني كودكان كردستان را به گوش خيرين و مدرسه‌سازاني رساند كه در در تجهيز فضاهاي آموزشي اين منطقه تلاش كرده‌اند.

چهارتاقي ساساني يا انبار علوفه؟!

چهارتاقي ساساني شهرستان دره‌شهر در استان ايلام به انبار علوفه تبديل شده است.

به گزارش خبرنگار بخش ميراث فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، انجمن دوست‌داران يادگارهاي تاريخي ايزيرتو نسبت به وضعيت اين چهارتاقي كه به دوره‌ي ساساني تعلق دارد و به انبار علوفه تبديل شده است، اظهار نگراني كرد.

هم‌انديشي كتابخانه‌هاي روستايي

در پي تشكيل برنامه‌اي آموزشي 2 روزه در روزهاي سه‌شنبه و چهارشنبه به تاريخ 22 و 23 شهريورماه 1390، به همت انجمن حمايت از توسعه فضاهاي آموزشي (حامي) و باهمكاري كميتة كتابخانه‌هاي انجمن ايزيرتو از سوي خانة كتابدار و در محل خانة كتابدار واقع در خيابان ولي‌عصر نرسيده به ميدان منيرية تهران برگزار شد، اعضاي هيئت مديره و كتابداران كتابخانه‌هاي روستاهاي قلعه‌ره‌ش سردشت، ژيوار اورامان، نورياب پاوه، ديزج مه‌رگه‌وه‌ر (اروميه)، ربط سردشت، ناچيت بوكان و كوگ‌تپه مهاباد در تهران گرد هم آمدند.

همايش ادبيات و خلاقيت كودكان

روز چهارشنبه 16/6/1390  "موسسه تفکر خلاق کودک"  شهرستان بوکان که مرکزی خصوصی برای گسترش فرهنگ کتابخوانی و نقد کتاب و آموزش ادبیات کودکان و نوجوانان است, در سالن آمفی تئاتر سیمرغ با حضور بیش از 500 نفر از کودکان و والدین وچهره های سرشناس فرهنگی و ادبی و دانشگاهی شهر اقدام به برگزاری همایشی در خصوص ادبیات و خلاقیت کودکان نمود. برنامه های اجرا شده در این همایش که از ساعت 4 بعدازظهر شانزدهم شهریور شروع شد به شرح زیر می باشند:

1-  سخنرانی خانم لیلا صالحی مدرس دانشگاه و مدرس ادبیات کودک و نوجوان با موضوع "شیوه های علاقمند سازی کودکان به مطالعه و تاثیر فرمهای ادبی بر روند مطالعاتی کودکان". لازم به ذکر است خانم لیلا صالحی تا کنون مدرس سه دوره آموزش ادبیات کودک و نوجوانان  در شهرستان بوکان بوده است.

2-  سخنرانی آقای یونس رضایی نویسنده و شاعر با موضوع" نگاه پدیدارشناسانه به ادبیات کودکان و نوجوانان"

3-   شعرخوانی 20 نفر از کودکان  عضو موسسه تفکر خلاق

4-   اجرای سرود توسط سه گروه از کودکان عضو موسسه تفکر خلاق

5-   نمایش نماهنگی از کارگاههای خلاقیت تابستانی موسسه

6-  اهدای بسته های فرهنگی تهیه شده توسط موسسه تفکر خلاق کودک به 140 نفر از کودکان شامل " کتابهای برگزیده کودک و نوجوان"(560 جلد)  هر بسته 4 کتاب  با موضوعات مختلف و در قالبهای شعر- داستان- نمایش نامه.

لازم به ذکر است 70 جلد از دو کتاب تازه منتشر شده یونس رضایی و لیلا صالحی به نامهای"دێوی مه‌نجه‌ڵ به‌ سه‌ر" و " کایه‌ به‌ قامکه‌کان" که برای گروههای سنی کودک و نوجوان نوشته شده اند به صورت رایگان در اختیار کودکان قرار گرفت.

بايد موزه‌اي به آثار عثمان رحمان‌زاده اختصاص داده شود

پرويز كلانتري: اداره كل ارشاد يا سازمان ميراث فرهنگي بايد موزه‌اي به آثار عثمان رحمان‌راده اختصاص دهند تا هركه به بوكان مي‌رود بتواند كارهاي اين هنرمند خودآموخته را ببيند

 گزارش تصويري:

http://www.ghatreh.com/news/8228083.html.%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%D9%8A%D8%B1%D9%8A---%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD%D9%8A%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%8A%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%83-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%DA%86%D9%88%D8%A8%D9%8A.html

 گزارش دیگری از این نمایشگاه:

http://najvanradepa.blogfa.com/post-29.aspx

گزارش زهره نیلی از خبرگزاری ميراث فرهنگي خواندني است

http://www.chn.ir/news/?section=2&id=52490

انصافاْ خبرگزاری ایلنا هم کم نگذاشته

http://www.ilna.ir/newsText.aspx?id=206248

گزارش خبرگزاری ایرانیار

http://www.iranyar.ir/component/content/article/80-culture/33092-1390-06-16-12-22-35.html

خبرگزاري مهر

http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1406585

گزارش هنر پرس )شبكه خبري هنر(

http://honarpress.com/Pages/PicNews-255.aspx

برگزاري چهارمين دوره انتخابات هيئت مديره انجمن ايزيرتو

چهارمين دوره انتخابات هيئت مديره انجمن ايزيرتو روز پنج‌شنبه مورخه 10/6/1390 در محل دفتر انجمن ايزيرتو با حضور اعضا و علاقمندان برگزار شد. نخست گزارشي از وضعيت و برنامه‌هاي انجمن طي دوساله سوم فعاليت از سوي علي اسماعيل‌نژاد دبير سابق انجمن ارائه شد و به پرسش‌هاي حضار در خصوص اين دوره از فعاليت انجمن پاسخ داده شد. سپس اعضا و داوطلبان دوسالانه چهارم هئيت مديره به معرفي خويش پرداختند و هركدام در مدت 2 دقيقه به بيان اهداف و برنامه‌هاي پيشنهادي خود پرداختند و در پايان پس از شمارش آراء، نتايج آن بدين شرح اعلام شد.

1. عبدالعزيز مولودي 37 راي
2. كامران جوهري 36 راي
3. آكام اميني 32 راي
4. كمال شريف گيلاني 30 راي
5. جعفر احمدي 27 راي
6. امير عبداللهي 18 راي
7. علي اسماعيل‌نژاد  14 راي
8. يوسف حسن‌زاده 9 راي

پدر ژپتوي ايران در تهران نمايشگاه برگزار مي‏کند

نمایشگاهی از پیکرک‎های چوبی استاد عثمان رحمان‎زاده با محوریت معرفی گوشه‎هایی از فرهنگ، آداب و سنن زندگی مردم کُرد در محل برج تهران برگزار خواهد شد.
این نمایشگاه با همکاری مرکز پژوهش‎های هفته‎نامه تعطیلات نو، برج میلاد تهران، شرکت توشعه گردشگری ایران و انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران از روز سه‎شنبه پانزدهم شهریور ماه سال جاری به مدت یک هفته در محل برج میلاد (گالری تهران) برپا می‎شود.
گفتنی است مراسم افتتاحیه این نمایشگاه راس ساعت ۱۱ روز ۱۵/۶/۱۳۹۰ خواهد بود.
خاطرنشان می‎شود استاد عثمان رحمان‎زاده که در یک روستای کوچک در نزدیکی شهر بوکان زندگی می‎کند سبک زندگی مردم کُرد را با ۱۴۰۰ قطعه چوبی به معرض نمایش گذاشته است

تعدادي از مردم و ساكنان شهرستان بوكان درپي اقدام به تخريب و ساخت‌و‌ساز در قلعه‌ي «سردار» اين شهرستان، در نامه‌اي از دادسراي عمومي و انقلاب بوكان پيگيري اين موضوع را خواستند

http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1830825&Lang=P

قلعه سردار بر دار

گزارش روزنامه روزگار از وضعيت نا به سامان قلعه سردار و شكايت مردم بوكان از مسئولين

http://roozegardaily.com/pdf/90-06-01/06.pdf

قلعه سردار در بوكان تخريب شد

گزارش روزنامه اعتماد از قلعه سردار

http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2343436

«قلايچي، يکي از عميق‌ترين غارهاي کشور، در صورت اجراي طرح سرمايه‌گذاري گردشگري نابود مي‌شود».

به گزارش خبرنگار بخش گردشگري خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اين مطلب ديدگاه جواد نظام‌دوست ـ رييس انجمن غارنوردي و غارشناسي ايران ـ پس از بازديدي است که به‌تازگي همراه هيأتي از غارنوردان حرفه‌يي کشور از اين غار داشت و به تهيه‌ي نقشه از آن پرداخت.

غار قلايچي در نزديکي تپه‌ي باستاني قلايچي، محل زندگي يکي از تمدن‌هاي مانايي بوده است و در 12 کيلومتري شمال شرقي شهر بوکان در استان آذربايجان غربي قرار دارد. قلايچي، غاري فني است که پيمايش آن مستلزم داشتن تجهيزات و توانايي تخصصي غارنوردي است

بیستون هشتمین اثر ثبت شده ایران در فهرست میراث جهان یونسکو است، با این همه قرار است در طرح ساماندهی این محوطه بر روی بقایای منطقه پارتی و شهر اشکانی آن یک پارک و محوطه تفریحی احداث شود.
احداث پارک در منطقه پارتی بیستون
 خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ کتیبه معروف داریوش در غرب ایران را بسیاری ملکه کتیبه‌های شرق باستان و لوح روزتای آسیا می‌دانند، اثری که در دی‌ماه سال1310 به شماره 70 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و 75 سال بعد در 22 تیرماه 1385 در سی‌امین اجلاس یونسکو در شهر ویلنیوس لیتوانی با شماره 1222 در فهرست میراث‌جهانی یونسکو وارد شد.

پيكرك‌هاي سخنگو

آرش نورآقايي

یکی از اعضای انجمن “ایزیرتو” عکس‌هایی را نشانم داد. به همین سادگی، و این شروع ماجرا بود. در همان لحظه تصمیمم را گرفتم که جلسات آخر هفته را فراموش کنم و در عوض به دیار “خاتوزین” و “عثمان رحمانزاده” و “حسن زیرک” و “قادر عبدالله زاده” سفر کنم.

براي خواندن متن كامل كليك كنيد:

http://nooraghayee.com/?cat=1

به نقل از صفحه ميراث فرهنگي روزنامه روزگار/سال پنجم، شماره 1517، سه‌شنبه 3 خرداد 1390، ص7

 تخريب يك محوطه باستاني با وجود تلاش‌هاي انجمن دوستداران آثار باستاني در كردستان

وقتي رسانه‌ها در جريان نباشند

نگاهي به وضعيت موزه سنندج:

وضعيت نامطلوب نگهداري اجساد 300 سال قبل از ميلاد در موزه سنندج

سخن سردبیر

عبدالعزیز مولودی

مزگينی دا به سروه بای به‌هاری

وا هاته‌وه نه‌وروزی کورده‌واری

بهاری دیگر از راه رسید. خوشوقتیم که بنا به وعدة سالیانة انجمن، با برگ سبز دیگری در خدمت اعضا و دوستداران میراث فرهنگی هستیم. در سالی که گذشت فعالیت‌های انجمن با عزمی دیگر ادامه یافت. اگرچه در مجموع در یک حوزه بیشترین تلاش‌های انجمن متمرکز شد، اما به نظر می‌رسد که در این مورد موفقیت‌های قابل توجهی بدست آمد. در سالی که گذشت، کمیتة روناکی که در زمینة توسعة کتابخانه‌های روستایی فعالیت می‌کند، با استفاده از امکانات و فرصتی که به همت انجمن‌های مشابه در سطح ملی فراهم شده است، توانستند در زمینة ایجاد، توسعه و ارتقای چند کتابخانة روستایی گام بردارند و با اراده‌ای راسخ‌تر در صدد ادامة مسیر برآیند. افتتاح کتابخانة عمومی روستای گوک‌تپه مهاباد در ارديبهشت و كتابخانة ژيوار در بهمن‌ماه سال 89 از دست‌آوردهای این حرکت بود. این روند ادامه دارد و طرح‌های جدی (بالغ بر بیست درخواست تأسیس کتابخانة روستایی) در دست اقدام است که با همکاری انجمن حامی در تهران، تحقق آنها در سال جدید نویدبخش فصل تازه‌ای در فعالیت‌های انجمن تلقی می‌شود.

این واقعیت را نیز باید در نظر داشت که کار در این حوزه با توجه به حساسیت‌ها و مشکلات موجود، قدری زمان‌بر و طاقت‌فرسا است. از این روست که بعد از اتمام کار چاپ کتاب دوم ایزیرتو که به یادگارها و آثار تاریخی مهاباد تعلق داشت، هنوز بعد از گذشت یک سال به علت عدم پرداخت هزینه‌های چاپ، برای عرضه به مردم و علاقمندان از چاپخانه ترخیص نشده است. اشکال‌تراشی برخی از نهادها مانند شورای شهر مهاباد در این زمینه موثر بوده است. امیدواریم که در آیندة نزدیک این اثر را بتوانیم در معرض دید علاقمندان قرار دهیم. با اين حال افتخار داريم كه در آستانة سال نو، سومين شمارة زاروك به عنوان هدیه نوروزی كميتة كودكان انجمن ايزيرتو اكنون در دستان علاقمندان است و به چاپ رسید.

تلاش کرده‌ایم که مطالب متنوعی در این ویژه‌نامه مورد بحث قرار گیرد. نظر شما به صورت انتقادی در هر حال راهنمای حرکت ما در آینده خواهد بود. از این رو امیدواریم که با طرح دیدگاه‌های خود، ما را راهنما باشید.

همواره سرزنده و دوستدار باشید.

مقدمه‌ای بر ضرورت توسعة گردشگری در کردستان

(گفتار نخست)

صمد حاجی‌امینی[1]

پیش گفتار

«گردشگری» بعد از صنعت نفت و خودروسازی به عنوان سومین صنعت بزرگ و متنوع دنیا محسوب می‌شود (J. Lee, 2008). آگاهي جوامع از اينکه گردشگري منبع درآمدي ارزي بسيار مناسب و قابل ملاحظه‌اي در اختيار اقتصاد يک کشور قرار مي‌دهد باعث شده تا مفهومي بسيار گسترده در ابعاد مختلف اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي پيدا کرده به عنوان يک صنعت تلقي شود[2] (C.A.Gunn, 2007). علی‌رغم اینکه بسیاری از اندیشمندان با نگاهی محتاطانه بیش از آنکه این صنعت را «عامل توسعه» بدانند، «محرک» و «تسهیل‌کننده» توأمان توسعه اقتصادی-اجتماعی می‌دانند، یافته‌های تحقیقات تطبیقی در کشورهای در حال توسعه مؤید این واقعیت است که گردشگري همواره عامل مهمي براي توسعه اقتصادي بوده است (J.Jafari, 2008).

قصة کتاب و دخترک روستایی

مریم پیروتی ـ ربط

 سلام. منم دختر روستا، همزاد چه­چه بلبلان و از اهالی سرزمین سبزه­ها و هم سفرة تنورک­ها. آری منم از سرزمینی پر از بوی نان، از آن جایی­ام پر از هر چیز و اما خالی و دور از نوشته­ها و من می­خواهم برایتان از این دوری بگویم. می­گویم از آنی که با من و روستایم فاصله­ها داشته و دارد،از قصه­هایی حکایت می­کنم که به آن دچارم، از تولد بافتنی­هایی که به آن باور دارم.

معرفی نهاد همکار

انجمن توسـعه فضاهاي آمـوزشي و فـرهنگي (حـامي)

رضا بابكي‌راد

انجمن حامي در پي نياز کشور به توسعة فضاهاي آموزشي و فرهنگي خاصه در مناطق محروم، توسط تعدادي افرادعلاقمند در سال 1380 با شمارة 13564 در وزارت کشور به ثبت رسيد. انجمن چنانکه در اساسنامة آن قيد گرديده است، تشکلي غير انتفاعي، غير سياسي و غير دولتي است که با هدف توسعه و تجهيز فضاهاي آموزشي و فرهنگي در سراسر ايران زمين (فارغ از مسائل قومي و مذهبي و سياسي) فعاليت مي‌نمايد.

گزارش مراسم گشایش کتابخانة «رووناکی موکریان» روستای گوک‌تپة مهاباد

پریوش حسینی

عصر روز پنجشنبه‌ 23 اردیبهشت ماه‌ طی مراسمی، کتابخانة «رووناکی موکریان» که‌ به‌ همّت انجمن حمایت از توسعة فضاهای آموزشی و فرهنگی (حامی) از تهران و انجمن دوستداران یادگارهای تاریخی(ایزیرتو) از بوکان، شورای كتاب کودک و اهالی روستای گوك تپه تأسیس شده‌ بود، با حضور جمعی از روشنفکران، فعالان مدنی و فرهنگی و نیز مردم روستا، در محل کتابخانة روستای گوک‌تپة مهاباد افتتاح شد. پروژة تأسیس و تجهیز کتابخانه‌های روستایی در چند نقطة دیگر مناطق کردنشین از جمله‌ روستای ناچیت بوکان و قلعه‌ رش سردشت از فعالیتهای دیگر این دو سازمان مردم‌نهاد در سال گذشته‌ بوده است.

به بهانة افتتاح كتابخانة ژيوار در اورامانات مريوان‌ـ‌استان كردستان

روابط عمومي انجمن ايزيرتو

روز جمعه، مورخة 15/11/1389 كتابخانة روستاي ژيوار در اورامانات شهرستان مريوان در استان كردستان كه به همت انجمن حمايت از توسعة فضاهاي آموزشي (حامي) و انجمن ايزيرتو و جمعي از خيرين مدرسه‌ساز تجهيز شده بود، افتتاح گرديد. متن خبر همين بود. به همين سادگي، ليكن اين اتفاق حاشيه‌ها و جزئيات خوشايندي داشت و براي همراهان ما در اين سفر، خاطرات زيبايي رقم زد. آنچه در پي مي‌آيد گزارشي از سفر همراهان به روستاي ژيوار و برنامة افتتاحية كتابخانة آن است.

تاریخ­نویسی عامیانه:

نقدی بر کتاب ساوجبلاغ مکری

یونس قربانی­فر

مقدمه

آقای فریدون حکیم­زاده کتابی دربارة تاریخ مهاباد منتشر نموده­اند که عنوان اصلی آن «ساوجبلاغ مکری» و عنوان فرعی آن «تاریخ مهاباد به روایت اسناد» می­باشد. ظاهراً این دومین کار ایشان پس از انتشار کتابی دربارة تاریخ سردشت، به همین سبک و سیاق، در سال 1383 است. زمان انتشار «تاریخ مهاباد» آقای حکیم­زاده سال 1388 می­باشد؛ این نوشته می­کوشد به بهانة نظری بر این کتاب باب بحثی را دربارة تاریخ­نویسی شهرهای کردستان بگشاید.

از تحقیق تا تخریب

فریدون حکیم­زاده

مدتی بود در سایت­های اینترنتی مقاله­یی را تحت عنوان «تاریخ­نویسی عامیانه، نقدی بر کتاب ساوجبلاغ مکری» به قلم آقای یونس قربانی­فر می­دیدم. از خواندن آن به­راستی متأسف شدم که چگونه است که قلم به­دستان کرد، روشنفکران کرد با این همه تنهایی و بی­کسی در مواردی اینگونه بدون شناخت بر یکدیگر می­تازند. به بهانة چاپ کتابی یا مقاله­ایی، خدمات صادقانة (دراین موقعیت زمانی) فرد را لگدمال می­کنند و بانگارش انواع تهمت و افترا و زیر سئوال بردن خدمات صادقانة یکدیگر سعی در تخریب افراد دلسوز جامعه می­کنند! اینجانب در مدت 20 سال خدمت فرهنگی، هنری و ادبی خود هرگز به حریم شخصی و حرمت کسی یورش نبرده­ام، هرگز کسی را عامی و بیسواد خطاب ننموده­ام و می­اندیشم این رمز ماندگاری انسان است.

نگاهی به منابع تاریخی کلاسیک کرد با معرفی شرفنامة بدلیسی

امیر عبدالهی

آثار مکتوب و غیرمکتوب که از گذشتگان به­جای مانده­اند، در واقع تنها پل ارتباطی با گذشتگان هستند. علاوه بر آثار غیرمکتوب که ارزش و اهمیت آنها نیز برای بازشناسی گذشته کم نیست، دسته­ای دیگر از این آثار که می­توان گفت بیشترین سهم را در این باره دارند، آثار مکتوب هستند. آثار غیرمکتوب بی­زبانانی هستند که واقعیت یا در زیر خاک پوسیده آنها پنهان شده یا در مواردی حقیقت را از آن تاراج کرده­اند. اما در مورد منابع مکتوب اگر با چشم بصیرت به آنها نگاه شود، می­توان واقعیت را به درستی در آن دید. در حقیقت منابع مکتوب صاحب زبانانانی هستند که با تحلیل و بازبینی درست فاکت­ها و داده­های آنها می­توانند گذشته را به درستی بازگو کنند. در این جا بحث از ارزش و اهمیت این آثار و مقایسه آنها با هم نیست، بلکه در این جستار برآنیم که به بازکاوی، معرفی و نقد یکی از منابع مکتوب کلاسیک تاریخ کرد بپردازیم.

تاریخ در «مه‌هاباد»

رحمت نادری

ماهنامة «مه‌هاباد»، نشریه‌ای اجتماعی، فرهنگی و ادبی است که از فروردین 1380 تاکنون به صورت مستمر (به جز وقفه‌ای کوتاه مدت) در شهرستان مهاباد به مدیر مسئولی و صاحب امتیازی احمد بحری منتشر می‌شود. در شناسنامة مجله تا شمارة 40 سردبیر مجله صلاح‌الدین آشتی (نویسنده و مترجم) به چشم می‌خورد و سپس بعد از جدا شدن ایشان از نشریه، مجله زیر نظر شورای سردبیری اداره می‌شود. در این شورای سردبیری نیز چهره‌های شناخته شده در ادبیات و فرهنگ کردی مانند سواره فتوحی و کمال حه‌سو به چشم می‌خورد. یکی از بخش‌های این نشریه بخش «تاریخ» مجله است که به سیاق دیگر نشریات کردی سعی در مطرح کردن وقایع و جریانات تاریخی و میراث فرهنگی مناطق کردنشین دارد و گاهی نیز از مکانی باستانی یا اثری باستانی یاد می‌کند.

در این نوشتار سعی بر آن شده است با مد نظر قرار دادن مقالات منتشره در مجلة «مه‌هاباد» در زمینه‌های تاریخ به نقد و واکاوی این قسمت از «مه‌هاباد» بپردازیم. در ابتدا ذکر چند نکته ضروری به نظر می‌رسد. مجلة «مه‌هاباد» یک نشریه تخصصی در زمینة تاریخ نیست و البته پرداختن به مسائل تاریخی و بررسی و نقد مقالات منتشره نیز با این دید صورت گرفته است که این نشریه دیگر حوضه‌ها مانند مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مناطق کردنشین را پوشش می‌دهد و بخش تاریخ تنها یک قسمت از این نشریه محسوب می‌شود. در این مقاله تک تک مقالات و یا مقالة خاصی مورد نقد واقع نشده و کلیت قضیه و ماهیت وجودی بخشی به عنوان تاریخ در مجله بیشتر مد نظر بوده و در هر کجا که به مقالة خاصی اشاره شده دلایل آن نیز ذکر گردیده است. از طرفی نقد تک تک مقالات منتشره در این بخش خود جای دیگری می‌طلبد که در این نوشتار مختصر قاعدتاً نمی‌توان انتظار داشت که تمامی آنچه به عنوان«تاریخ» در «مه‌هاباد» منتشر شده است مورد بررسی و نقد قرار گیرد.

اسماعیل‌سرخ، سلام، 1388، سفری به سرزمین کرلا در اسناد آشوری (مریوان و دریاچة زریبار و کوه‌های آن)، مهاباد: 98. ص 56-54.

راد، پرویز، 1388، کیله‌شین استوار سنگ بنای تاریخ، مهاباد: 97، ص 50-47.

گزارش

ایزیرتو 7 ساله شد

هفت سال پیش، همین ایام بود که جمعی پیرامون نامی دیرین گرد هم آمدند و انجمن ایزیرتو را بنا نهادند. از آن زمان تا به امروز، افراد گوناگونی با سلایق و علایقی متفاوت و در مقاطع زمانی مختلفی به این جمع پیوسته­اند، عده­ای به دلایل مختلف این جمع را ترک کرده­اند و بسیاری هنوز عاشقانه هستند و پیگیری­ها و تلاش­هایشان گواه این است که خواهند بود.

هرچه بود، ماجرای دل­های عاشقی بود که گمان می­کردند می­توانند برای مردم­شان، فرهنگ­شان و سرزمین­شان کاری بکنند. آمدند، کوشیدند، گاهی به مشکل خوردند، گاهی کسانی برای­شان آیة یأس خواندند، اما ترک سنگر نکردند که خود از ابتدا می­دانستند قدم در وادیی گذاشته­اند که نه نان دارد و نه نام.

بووكه بارانه: مراسم باران خواهي در كردستان

مينو سليمي[1]

«بوكه باران» يكي از مراسم­هاي باران­خواهي در كردستان است كه در ايام خشكسالي يا سال­هايي كه ميزان بارندگي آن كم است برگزار مي­شود. بوك به معني عروسك است. دختران نوجوان روستا با استفاده از دو تكه چوب عروسكي ساخته و لباسي از پارچه­هاي رنگي بر تن آن عروسك مي­پوشانند و براي آن سربندي درست مي­كنند. سپس آن عروسك را در دست مي­گيرند و در حالي كه شعر مي­خوانند در كوچه­ها مي­گردند. هنگام عبور «بوكه باران» از كوچه­ها اهالي بر آن عروسك آب مي­پاشند به نيت اين كه باران و گندم در آن سال فراوان باشد. اهالي هدايايي مانند تخم مرغ، پول و يا گردو به دختران مي­دهند. دختران پس از گذراندن بوك «عروسك» از همة كوچه­ها آن را به قبرستان و يا زيارتگاه موجود در روستا مي­برند، سپس آن را مي­سوزانند و يا به آب مي­اندازند و هداياي جمع­آوري شده را بين خود تقسيم مي­كنند. اهالي روستاي هشميز از دهستان ژاورود شرقي، بخش مركزي شهر سنندج در منطقه­اي سرد و خشك در 36 كيلومتري جنوب غرب سنندج به اين عروسك «بووكه چووينه» (bokâ cuwina) گويند و آن عروسک چوبي را در گهواره­اي گذاشته و مي­چرخانند. اين دختران هنگام چرخاندن عروسك در كوچه­ها اشعاري را آواز وار و آهنگين، به صورت دسته جمعي مي­خوانند كه به شرح زير است:

چیت بافی عشایر ایلام[1]

منصور منصوری‌مقدم

مقدمه

فرهنگ بشری دستاوردی عظیم و حاصل همکاری و همیاری تمام ملل و اقوام ساکن زمین است، در این مجموعه هیچ ملتی را هر چند کوچک نمی­توان در این فرهنگ سهیم ندانست ولی به جرأت می­توان گفت که بهرة برخی ملل و اقوام دراین دستاورد بشری بیش از سایرین است، و حاصل آن را می­توان در میزان آثار ادبی، سازه­ها و آثار تاریخی، هنرها و صنایع سنتی و بسیاری دیگر از عناصر فرهنگی دانست. سرزمین ما از معدود کشورهایی است که صنایع و هنرهای دستی بی­شمار آن نظر کارشناسان و گردشگران را به خود جلب کرده است، فراوانی محصولات سنتی مانند گلیم، گبه، فرش، انواع کاشی­کاری، تذهیب، میناکاری و دیگر انواع هنرهای سنتی، گویای این حقیقت است.

گيوه بافي در اورامانات

عزیز مصطفایی[1]

مقدمه

فعاليت­هاي كشاورزي و دامداري از منابع درآمد مسلط در غرب ايران به ويژه منطقة اورامانات است، اين نوع شيوة زندگي مواد اوليه، براي ساختن انواع مصنوعات دستي را فراهم مي­كند، اما افرادي كه به اين كار اشتغال دارند به علت طبيعت خاص كارشان فصل يا فصولي از سال را بي­كار مي­مانند و چون در مشاغل ديگر به دلايل گوناگون قادر به فعاليت نيستند،لاجرم براي پركردن اوقات بيكاري فصلي خود و به منظور كسب درآمد بيشتر با استفاده از مواد اولية موجود در منطقه به تهية اشيائي مي­پردازند كه از ويژگي­هاي آن علاوه بر رفع نيازمندي­هاي زندگي، بيانگر خصوصيت هنري آنها و منعكس كنندة انديشه­هاي معنوي و مادي، احساس، روحيه و استعداد توليدكنندگان آنهاست.